Με εκτίμηση,
Δημήτρης Χριστοδουλάκης
Νίκος Παπαϊωάννου
|
Ω Ρ Ι Ω Ν - Το ΔΙΚΤΥΟ των ΚΥΝΗΓΩΝ Κρήτης 2, 15127, Μελίσσια-Αθήνα www.orion.net.gr orion@orion.net.gr |
Αθήνα, 23/5/2010 |
| Προς: |
- Υπουργό ΠΕΚΑ κα Τ.Μπιρμπίλη - Υφυπουργό ΠΕΚΑ, κο Αθ.Μωραϊτη |
| Κοιν: |
- Πολιτικός κόσμος - Μέσα μαζικής ενημέρωσης - Κυνηγετικές οργανώσεις - Κυνηγ.Περιοδικά και Ιστοσελίδες - Επαγγελματίες του κυνηγ.χώρου - Μέλη και φίλοι του Ωρίωνα |
| Θέμα: | Βιοποικιλότητα και Κυνήγι |
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ,
Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,
Με αφορμή την παγκόσμια μέρα για τη βιοποικιλότητα, και σε συνδυασμό με την επιχειρούμενη σύνδεση της προστασίας της με τους κατά χώρο και χρόνο περιορισμούς θήρας που έχουν εισηγηθεί με σχέδιο νόμου (!) συγκεκριμένες περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. στο αρμόδιο Υπουργείο ΠΕΚΑ, το Διοικητικό Συμβούλιο και τα μέλη του Ωρίωνα επιθυμούμε να σας γνωστοποιήσουμε τα παρακάτω.
Οι βασικές αιτίες μείωσης της βιοποικιλότητας σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι:
«...η καταστροφή, ο κατακερματισμός και η υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων λόγω επιβλαβούς μεταβολής της χρήσης της γης, η υπερεκμετάλλευση και η μη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, τα χωροκατακτητικά ξένα είδη, το παράνομο εμπόριο απειλουμένων με εξαφάνιση ειδών, η αύξηση της οξύτητας των ωκεανών, η ρύπανση, και, σε αυξανόμενο βαθμό, η αλλαγή του κλίματος...»
Στην Ελλάδα το ανώτατο όριο ημερήσιας (και κατ' επέκταση ετήσιας) κάρπωσης από τους κυνηγούς ορίζεται από το εκάστοτε Υπουργείο και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κάποια μελέτη που να αποδεικνύει τη μείωση του πληθυσμού κάποιου θηρεύσιμου είδους σε βαθμό «υπερεκμετάλλευσης ή μη βιώσιμης χρήσης» από την άσκηση της νόμιμης θήρας.
Εξαίρεση στα παραπάνω αποτελεί σύμφωνα με τους συγγραφείς του Ελληνικού Κόκκινου Βιβλίου που εκδόθηκε πρόσφατα, η ορεινή πέρδικα της οποίας το πληθυσμιακό καθεστώς διατήρησης κρίθηκε «τρωτό». Την αξιοπιστία όμως της συγκεκριμένης αναφοράς αμφισβητούμε με συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία είμαστε πρόθυμοι να διαθέσουμε σε κάθε ενδιαφερόμενο.
Η άσκηση της νόμιμης θήρας επομένως, με τον τρόπο που γίνεται στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να χαρακτηριστεί απειλή για τη βιοποικιλότητα. Αυτό επιβεβαιώνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση που αναφέρει σχετικά:
«...Αν και η ετήσια συγκομιδή μπορεί να εξαλείψει σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, το γεγονός αυτό αντισταθμίζεται από χαμηλό επίπεδο φυσικής θνησιμότητας και/ή καλύτερους ρυθμούς αναπαραγωγής. Ο μέγιστος αριθμός πτηνών που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο δραστηριοτήτων θήρας κάθε χρόνο, θα επιτευχθεί όταν ο μέγιστος αριθμός πτηνών αναπαράγεται με τον ταχύτερο δυνατό ρυθμό. Αυτό επιτυγχάνεται όταν ο αριθμός των ζώων αναπαραγωγής μειώνεται σε επίπεδο σημαντικά κατώτερο της ικανότητας του ενδιαιτήματος...»
(Newton, 1998. Περιορισμός του πληθυσμού στα πτηνά)
«...Μία πρόσφατη επισκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας σχετικά με την ενεργειακή φυσιολογία των πτηνών έθεσε σε αμφισβήτηση την υπόθεση ότι η θήρα οδηγεί πάντα σε παρενόχληση που θα αποτελέσει σοβαρή απειλή για την επιβίωση των πληθυσμών πτηνών...»
Συμπληρωματικά αναφέρουμε το γεγονός πως από τα 442 είδη πτηνών που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα επιτρέπεται η θήρα μόλις των 32, ενώ από τα 116 θηλαστικά επιτρέπεται η θήρα μόλις των 5.
Τα περισσότερα από τα είδη των οποίων η θήρα επιτρέπεται χαρακτηρίζονται από πληθυσμιακό καθεστώς που έχει αυξηθεί σημαντικά ή θεωρείται σταθερά υψηλό τα τελευταία χρόνια σύμφωνα με τα στοιχεία του «Προγράμματος Άρτεμις» της Κυνηγετικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος. Αυτό επιβεβαιώνεται από τη νέα οδηγία της Ε.Ε. για τα πτηνά (2009/147) σύμφωνα με την οποία το πληθυσμιακό καθεστώς των θηρεύσιμων πτηνών της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης της Ορεινής Πέρδικας κρίνεται υγιές και βάσει αυτού δίνεται η δυνατότητα στη χώρα μας να επιτρέψει τη θήρα τους για την κυνηγετική περίοδο 2010-2011.
Τα απειλούμενα είδη πτηνών αντίθετα, παρά τις υψηλές επιχορηγήσεις που λαμβάνουν συγκεκριμένες Μ.Κ.Ο. για τη διατήρησή τους, παραμένουν απειλούμενα, γεγονός που εγείρει έντονα ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητα της αναγκαστικής «ανάθεσης» της προστασίας τους στις περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. λόγω θεσμικής ανεπάρκειας εκ μέρους των αρμόδιων Υπουργείων στην αντιμετώπιση του συγκεκριμένου ζητήματος.
Σε ότι αφορά στην κλιμακωτή λήξη της περιόδου θήρας και το αν και κατά πόσο αυτή επιτρέπεται, η Ε.Ε. αναφέρει σχετικά:
«Ποιοί όροι πρέπει να τηρούνται όταν ένα κράτος μέλος επιθυμεί να επωφεληθεί της δυνατότητας κλιμάκωσης των ημερομηνιών έναρξης και/ή λήξης της θήρας βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 4 της οδηγίας;
2.6.23 Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτό συνάδει με την αρχή της πλήρους προστασίας, όπως αυτή ερμηνεύτηκε από το Δικαστήριο, τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποδεικνύουν, στο σχετικό γεωγραφικό επίπεδο στο οποίο πρόκειται να εφαρμοστεί η κλιμάκωση, ότι δεν υφίστανται σοβαροί κίνδυνοι συγχύσεως και παρενόχλησης.
2.6.24 Σε ό,τι αφορά τον κίνδυνο συγχύσεως, πρέπει να κατηγοριοποιηθούν οι 'παρόμοιες' ομάδες θηρεύσιμων πτηνών που χρησιμοποιούν κατά την ίδια χρονική περίοδο τους ίδιους τύπους ενδιαιτημάτων, καθώς και να καθορισθούν ίδιες ημερομηνίες έναρξης και λήξης της θήρας για αυτές τις ομάδες, κατά τρόπο που να αποφεύγονται οι επικαλύψεις με περιόδους απαγόρευσης της θήρας. Επίσης, πρέπει να καθοριστεί ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες διεξάγεται η θήρα δεν εγκυμονούν σημαντικό κίνδυνο συγχύσεως μεταξύ διαφορετικών θηρεύσιμων ειδών.»
«...Εντούτοις, πολλοί κυνηγοί θηρεύουν συγκεκριμένες ομάδες πτηνών και σπανίως είδη στα οποία δεν έχουν πείρα. Κατ' αυτόν τον τρόπο, οι κυνηγοί γίνονται ειδικοί στην αναγνώριση των ειδών που κατά προτίμηση αποτελούν στόχο τους...»
Είναι προφανές πως από τα παραπάνω δεν προκύπτει απαγόρευση της κλιμακωτής λήξης της θήρας αλλά η ανάγκη για ομαδοποίηση των θηραματικών πτηνών που μοιάζουν μεταξύ τους έτσι ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση από τους κυνηγούς. Ακόμα και με το σημερινό καθεστώς όμως είναι τελείως αβάσιμη η αξίωση των περιβαλλοντικών Μ.Κ.Ο. για γενική απαγόρευση της κλιμακωτής λήξης με δεδομένο το γεγονός πως υπάρχουν αρκετά θηρεύσιμα πτηνά που δεν μοιάζουν με κανένα άλλο είδος όπως για παράδειγμα η μπεκάτσα, το ορτύκι, ο φασιανός, η φαλαρίδα, η νερόκοτα, η καρακάξα, το ψαρόνι και οι δύο Πέρδικες (νησιώτικη και ορεινή, οι οποίες μοιάζουν μεταξύ τους αλλά δεν απαντώνται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο άρα δεν υπάρχει κίνδυνος σύγχυσης μεταξύ τους).
Σχετικά με την περίοδο έναρξης της εαρινής μετανάστευσης των θηρεύσιμων πτηνών θεωρούμε τη μοναδική μελέτη που αναφέρουν οι παραπάνω Μ.Κ.Ο. ελλιπή και περιορισμένη ποιοτικά και ποσοτικά και εκτιμούμε πως πρέπει να συγκριθούν τα αποτελέσματά της με αυτά του αντίστοιχου προγράμματος για τη «Φαινολογία της Μετανάστευσης των Θηρεύσιμων Πτηνών» που εκπονεί η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Μεσογειακό Οργανισμό για τη Μετανάστευση των Πτηνών τα τελευταία τέσσερα χρόνια, το οποίο είναι πληρέστερο τόσο στο σύνολο των γεωγραφικών περιοχών που καλύπτει όσο και στη συχνότητα καταμετρήσεων.
Σχετικά με τη θήρα στις προστατευόμενες περιοχές, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως όταν ασκείται αειφορικά, όχι μόνο δεν αποτελεί απειλή για τη βιοποικιλότητα αλλά αντίθετα την ενισχύει σημαντικά μέσα από την προστασία και διατήρηση των φυσικών ενδιαιτημάτων για την οποία οι κυνηγοί καταβάλλουν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο σημαντικές προσπάθειες και κονδύλια. Παραθέτουμε σχετικά αποσπάσματα:
«...Τα άρθρα 3 και 4 αφορούν τα ενδιαιτήματα. Περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικά με θέματα πρόληψης σημαντικής παρενόχλησης εντός των ειδικών ζωνών προστασίας (ΖΕΠ), οι οποίες έχουν ταξινομηθεί βάσει του άρθρου 4, παράγραφοι 1 και 2. Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι κοινωνικοοικονομικές δραστηριότητες - όπως για παράδειγμα η θήρα - αντιβαίνουν αυτές τις διατάξεις...»
«...Η θήρα είναι μία από τις πολλές πιθανές χρήσεις των περιοχών NATURA 2000, ενώ άλλες χρήσεις είναι η γεωργία, η αλιεία και άλλες μορφές αναψυχής. Δεν υπάρχει γενικό τεκμήριο κατά του κυνηγίου σε περιοχές NATURA 2000 βάσει των οδηγιών σχετικά με την προστασία της φύσης...»
«...Η αειφόρος θήρα μπορεί να αποβεί επωφελής σε ό,τι αφορά τη διατήρηση των ενδιαιτημάτων μέσα στις περιοχές NATURA 2000 και γύρω από αυτές...»
«...Μερικές από τις σημαντικότερες περιοχές άγριας ζωής στην Ευρώπη έχουν επιβιώσει των πιέσεων ανάπτυξης και εξάλειψης εξαιτίας των συμφερόντων διαχείρισης των θηραμάτων...»
«...Συνεπώς, η θήρα μπορεί να υποστηρίξει τη διατήρηση μέσω της ορθολογικής χρήσης. Τα μέτρα που λαμβάνονται για τη βελτίωση της κατάστασης των θηρεύσιμων ειδών όχι μόνο ενισχύουν τη βιώσιμη απόδοση αλλά είναι και ευεργετικά για ένα ολόκληρο φάσμα άλλων ζώων και φυτών με παρόμοιες απαιτήσεις...»
«...Πρέπει, ως εκ τούτου, η θήρα, η οποία αποτελεί χρήσιμη κατανάλωση της άγριας ζωής, να τοποθετηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της αειφόρου χρήσης των πόρων...»
Εκτός αυτών, σε ότι αφορά τη διαδικασία λήψης διαχειριστικών μέτρων, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διαπιστώνεται η ανάγκη συμμετοχής των χρηστών και των κατοίκων μίας περιοχής για την επίτευξη αποτελεσματικής προστασίας της και δε γίνεται λόγος για απαγορεύσεις, παρά μόνο για διαχείριση με κανόνες, βάσει συγκεκριμένου σχεδίου και στόχων, όπως αναφέρεται στα παρακάτω αποσπάσματα:
«...η δράση της Ε.Ε. επιτρέπει την πλήρη συμμετοχή όλων των φορέων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο στην ανάπτυξη πολιτικών και πρωτοβουλιών και πιστεύει ότι αυτές οι συμμετοχικές προσεγγίσεις θα οδηγήσουν με τη σειρά τους στις αναγκαίες και συμπληρωματικές πρωτοβουλίες «από τη βάση στην κορυφή» από εκείνους που συμμετέχουν άμεσα στη διαχείριση της χρήσης της γης -και της θάλασσας- και ιδίως τις τοπικές κοινότητες...»
«...είναι σημαντικό να καθοριστεί σαφής βάση αναφοράς, η οποία θα καθορίζει τα κριτήρια βάσει των οποίων θα αξιολογούνται τα επιτεύγματα, λαμβάνοντας συγχρόνως υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, η αποκατάσταση μπορεί επίσης να συνίσταται σε φυσική αναζωογόνηση...»
«...η προστασία της βιοποικιλότητας και η διατήρηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών απαιτούν οικονομικώς αποδοτικές πολιτικές και δράσεις και υπερβαίνει κατά πολύ τις προστατευόμενες περιοχές και τα οικολογικά δίκτυα...»
Ενώ σχετικά με τις υποχρεώσεις των κρατών μελών της Ε.Ε. αναφέρεται:
«...Στο άρθρο 2 ορίζεται η γενική υποχρέωση των κρατών μελών να "υιοθετούν όλα τα αναγκαία μέτρα με σκοπό να διατηρηθεί ο πληθυσμός όλων των ειδών των πτηνών που αναφέρονται στο άρθρο 1 σε ένα επίπεδο που να ανταποκρίνεται ιδιαίτερα στις οικολογικές, επιστημονικές και μορφωτικές απαιτήσεις, λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη τις οικονομικές και ψυχαγωγικές απαιτήσεις..»
Τα παραπάνω θεωρούμε βέβαιο πως δεν εφαρμόζονται στο βαθμό που απαιτείται με δεδομένο το γεγονός πως η Ελλάδα μέσω του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής:
Συμπεράσματα - Προτάσεις:
Πηγές:
| Για τον Ωρίωνα, Με εκτίμηση, | ||||
| O Πρόεδρος Δημήτρης Χριστοδουλάκης |
|
Ο Γ.Γραμματέας Νίκος Παπαϊωάννου |